Home CultuurANS kijkt ANS Kijkt: The Surfer (2025) – ★★★

ANS Kijkt: The Surfer (2025) – ★★★

The Surfer is een haast weerzinwekkende koortsdroom. In iets meer dan anderhalf uur weet regisseur Lorcan Finnegan op geniepige wijze je grip op tijd, realiteit en identiteit langzaam maar zeker uit handen te nemen. In een nog koele staat arriveert hoofdpersoon ‘The Surfer’, gespeeld door Nicolas Cage, in een tropisch kustplaatsje in Australië. Wat volgt is een strijd vol hallucinaties, surfcultus, en een gemeenschap die weigert buitenstaanders toe te laten.

The surfer wil zijn ouderlijk huis terugkopen, een droom die via gefragmenteerde telefoongesprekken verweven lijkt met een mislukt huwelijk. Zijn opvallend afwezige Australische accent verraadt al vroeg dat hij in dit stadje nooit écht thuis zal horen. Gearriveerd met zijn puberende kind valt de vader-zoon surfmiddag waar hij op hoopt dan ook snel in het water. ‘Don’t live here, don’t surf here’, luidt het mantra van een lokale surfclan die het strand met sektarische toewijding bewaakt. Na een intimiderende confrontatie vertrekt de jongen dan ook vlug weer huiswaarts. Het gedrag van de surfclan is gewelddadig, maar met hun badstof poncho’s en ‘flatties’ in de hand ogen ze vooral als een groep wellness-yuppen met grootheidswaanzin. De leider van deze groep is een fascinerende mix tussen een Andrew Tate-aanhanger en spirituele goeroe. Zijn missie: de ware mannelijkheid redden. Cage’s personage probeert met wanhopige toewijding de groep op hun knieën te krijgen maar vindt op zijn pad enkel inwoners die de handdoek in de ring hebben gegooid en politie die het roer liever loslaat.

‘De leider van deze groep is een fascinerende mix tussen een Andrew Tate-aanhanger en spirituele goeroe.’

Zwetend in de bios

Naarmate de film vordert, maakt de nuchterheid van onze surfer plaats voor nachtmerries en woedeaanvallen. Tjirpende krekels, verzengende hitte, trillende lucht en vervormde spiegels: het koortszweet druipt nog net niet van het witte doek. Korte flashbacks tonen een wereld door de ogen van iemand die het contact met de realiteit dreigt te verliezen. Is hij gek, of slechts oververhit en uitgedroogd? Hoe dan ook, niemand lijkt hulp te willen bieden aan een op blote voeten zwervende man die zijn maaltijden uit vuilnisbakken haalt. Halverwege de film voelt het verhaal door de toenemende abstractie langdradig aan, en neigt de kijkavond naar de kant van verveling te vallen. Gelukkig krijgt het plot precies op dit moment een verrassende wending. Het toont wel aan dat ondanks de korte lengte van de film, het verhaal soms wat langdradig wordt en de verveling op komt spelen bij het publiek. Gelukkig weet Finnegan door de stevige grip die Cage en het Australische landschap op de kijker hebben de aandacht vast te houden.

Verhitte performance

Cage’s performance is fenomenaal. Hij weet de gekte, het verlangen, en de toenemende dreiging met zo’n intensiteit te spelen dat de film op momenten doet denken aan Apocalypse Now, de iconische oorlogsfilm waarin een reis je steeds dieper voert in een surrealistische waanzin. De camera hangt soms letterlijk aan zijn gezicht, alsof we gevangen zitten in zijn hoofd. Een riskante keuze, maar hier pakt het met dank aan Cage’s acteerwerk en karakteristieke gezicht meesterlijk uit. Wellicht is The Surfer vooral een tragedie, nog meer dan dat het een surreële koortsdroom is. De tragiek schuilt in een man die de controle over zijn leven terug wil grijpen, maar steeds dieper wegzakt in een achterhoedegevecht. De gewelddadige climax maakt pijnlijk duidelijk: zijn ondergang was onafwendbaar

Blijvende buitenstaander

In een breuk met de magisch-realistische wereld belandt de kijker weer even met beide benen op de grond: het is kerst, we bevinden ons op een stoffige parkeerplaats, en een groep mannen omarmt de surfer na een schijnbaar rituele daad van agressie. ‘You have to suffer to surf’, klinkt het, als een soort verlossing. De wandaden van de groep worden slechts zijdelings aangestipt. Het blijft oppervlakkig, wellicht een gemiste kans van de maker, maar tegelijk ook een bevestiging dat onze hoofdpersoon altijd een buitenstaander zal blijven.

The Surfer is een film voor surfers, niet-surfers, Cage-fanaten en iedereen die valt voor een goed Australisch accent. Maar bovenal is het een film die je niet bij de hand neemt. Na anderhalf uur, die aanvoelt als een lange middag op het strand, mag je zelf nadenken over wat je precies hebt gezien.

Laat een reactie achter

Gerelateerde artikelen