Home ANS Datingapps: Helemaal in de cloud

‘Waarom niet in het echt?’ Dit is vaak de eerste vraag die koppels krijgen wanneer ze vertellen dat ze elkaar online hebben ontmoet. Ondanks dat ieder mens streeft naar liefde, heerst er nog een stigma omtrent het gebruik van datingapps. Een online zoektocht naar affectie is niet iets waar mensen zich voor hoeven te schamen, dit mag zelfs worden aangemoedigd.

Vandaag de dag zitten honderden miljoenen mensen op datingapps. Ondanks de alomtegenwoordigheid van deze platforms wordt hier door vele niet- gebruikers op neergekeken. Gebruikers zijn ‘wanhopig’ en zouden ‘niet op een normale manier’ aan een relatie kunnen komen. Alsof een Tinder-relatie minder waarde heeft dan spontaan ontstane liefde. Niet-gebruikers plaatsen zichzelf graag op een voetstuk en oordelen vanuit hun ivoren toren over anderen. Dit stigma is misplaatst. Er bestaat geen ideaalbeeld voor romantiek, hoe mensen deze verbinding bereiken zou niet moeten uitmaken.

‘Samenwonen, latten of puur seksgericht’

Er heerst het beeld dat romantiek dood is, en dat datingapps hier de laatste nagel aan de doodskist van zijn. Er wordt echter al heel lang op een pragmatische manier naar liefde gezocht. Waar singles nu profielen swipen, konden zij vroeger met hun liefdeslust bij de krant terecht. Karin Wienholts is promovendus aan de Radboud Universiteit en doet onderzoek naar huwelijks- en contactadvertenties. ‘Je zag dat de advertenties tot de jaren zestig heel zakelijk en vrijwel alleen op huwelijk gericht waren’, stelt Wienholts. Voor deze adverteerders was het heel belangrijk dat iemand de juiste religieuze achtergrond en sociale status had. In het geval van vrouwelijke adverteerders was het belangrijk dat de kandidaten genoeg geld hadden. Advertenties met zinnen als ‘ik zoek een man met een jaarinkomen van minstens tienduizend gulden’ waren dan ook aan de orde van de dag. Wienholts legt uit dat dit een product van de tijdgeest was. ‘Dit veranderde pas na de Seksuele Revolutie van de jaren zestig, die samenviel met de uitbreiding van het sociale vangnet en de toenemende participatie van vrouwen in het hoger onderwijs. De advertenties kregen toen ook andere doelen dan het vormen van een huwelijk’, vertelt Wienholts, ‘zoals samenwonen, latten of soms puur op seks gericht.’ Intimacy without commitment is dus tijdlozer dan gedacht.

Wie denkt dat huwelijksadvertenties slechts door enkele treurige singles werden gebruikt, heeft het dan ook mis. Net als de huidige datingapps waren deze advertenties een wijdverspreid fenomeen. Het Algemeen Dagblad schreef in 1991: ‘Plaats zelf een oproep voor een leuke afspraak of reageer op geplaatste oproepen van hete vrouwen, mannen of echtparen.’ Met de opkomst van het internet nam het aantal advertenties echter sterk af. ‘Het gaat helemaal over naar online dating. Ik denk dat mensen daar veel meer succes van verwachten, vanwege de schaal en de mogelijkheid meer over jezelf te kunnen vertellen’, stelt Wienholts. Ze ziet echter ook gelijkenissen tussen krantenadvertenties en online dating: ‘Waar vrijgezellen vroeger de krant nodig hadden, gebruiken ze nu hun telefoon. Ik hoor weleens van mijn kinderen hoe lastig het daten kan zijn. Mensen hebben eindeloos dates, maar deze leiden nooit tot iets vasts. Vroeger was dat niet anders.’

‘Mensen hebben eindeloos dates, maar deze leiden nooit tot iets vasts. Vroeger was dat niet anders’

Democratisering van de dating-markt

In tegenstelling tot een advertentie in de krant, zijn veel van de online datingplatforms gratis en toegankelijk in gebruik. Dit maakt dat datingapps hebben gezorgd voor een democratisering van de datingmarkt. Op zoek naar iemand met een specifieke hobby, interesse of seksuele geaardheid? Een datingapp geeft je de kans om deze mensen te kunnen spreken of ontmoeten, terwijl je die mensen in het echte leven misschien nooit tegen zou komen. Zeker voor gemarginaliseerde groepen kunnen deze apps een belangrijke rol spelen. Denk daarbij aan mensen binnen de LHBTIQ+ gemeenschap, maar ook aan ouderen die veel moeite kunnen hebben met het vinden van een geschikte partner. Daarnaast is uit onderzoek gebleken dat ongehuwden van boven de vijftig minder gelukkig zijn dan hun getrouwde leeftijdsgenoten. Online dating geeft deze individuen meer grip op het dateproces, doordat er veel meer duidelijkheid is over potentiële partners. 

De Vlaamse student Floor Peeters ervaarde dit ook toen ze in 2023 op uitwisseling was in Nederland: ‘Ik had voor de lol Bumble gedownload, gewoon om te kijken wat er op de Nederlandse markt is. Diezelfde avond ben ik met mijn huidige vriend gematcht. We woonden toen op tien minuten wandelen van elkaar, maar hadden nog nooit in het echt gesproken.’Haar liefdesverhaal levert vaak kritische reacties op: ‘Waarom niet in het echt?’ Zonder een datingapp was het contact tussen Floor en haar vriend waarschijnlijk nooit tot stand gekomen.

Vleeskeuring

Ondanks de positieve kanten van online daten, zoals gemak en toegankelijkheid, heerst er afkeer voor deze digitale omgevingen. De platforms worden gezien als een ordinaire vleeskeuring, waar een onrealistisch schoonheidsideaal de boventoon voert. Hierdoor worden mensen gereduceerd tot hun uiterlijk, waardoor andere kenmerken zoals karaktereigenschappen naar de achtergrond verdwijnen. Maar is het hele leven niet één grote vleeskeuring? Mensen beoordelen elkaar voortdurend op hun uiterlijk, en tijdens het daten doet iedereen zich beter voor dan ze werkelijk zijn. Wienholts noemt hierbij het fenomeen assortative mating, ‘Het idee dat alleen liefde een leidende factor is bij partnerkeuze houdt niet stand, singles zoeken nou eenmaal naar iemand die op henzelf lijkt.’ 

‘Het idee dat alleen liefde een leidende factor is bij partnerkeuze houdt niet stand, singles zoeken nou eenmaal naar iemand die op henzelf lijkt’

Negatieve oordelen over gebruikers van datingapps zijn achterhaald en het is ronduit triest om op hen neer te kijken. Dit stigma komt voort uit een onrealistisch ideaalbeeld van hoe daten zou moeten zijn. Datingapps hoeven niet voor iedereen te zijn. Toch zijn het platforms die voortkomen uit de universele drang naar verbinding en goed passen binnen de tijdgeest. Dus wanneer iemand zegt: ‘Ik ga op Tinderdate’, wees dan blij voor diegene. En als je zelf dapper genoeg bent om dit avontuur aan te gaan, wees hier dan trots op. Het is immers niemand kwalijk te nemen op zoek te zijn naar liefde.

Dit artikel verscheen eerder in ANS-krant 4.

Laat een reactie achter

Gerelateerde artikelen