Home ANS Organisatie De Grote Broek koopt monumentaal krakerspand over

Organisatie De Grote Broek koopt monumentaal krakerspand over

door Bas Schutjes en Foto: Bas Schutjes

De eigenaar, woningcorporatie Woonwaarts, besloot vorig jaar De Grote Broek in de verkoop te gooien. Genoodzaakt ging het krakershuis met de billen bloot: voor de aankoop van het pand was 1,7 miljoen nodig. Tot hun eigen verbazing blijken ze er nu in geslaagd te zijn dat bedrag bij elkaar te sprokkelen. 

De Grote Broek, gelegen aan de Van Broeckhuysenstraat en de Tweede Walstraat, staat erom bekend een tweede huis te zijn voor anarchistisch, alternatief Nijmegen. Het pand werd in 1984 gekraakt en functioneert sindsdien als ‘het sociaal centrum van langharig, werkschuw tuig in hartje Nijmegen’, aldus de website. Met politieke en punkerige stickers, politieke spandoeken en activistische posters maakt het pand op vele passanten een niet geheel onterechte radicale indruk, maar binnen in de bruisende huiskamer ontvangt iedereen een warm onthaal.

De Grote Broek huisvest, naast een groep oud-krakers, vele sociaal-culturele vrijwilligersorganisaties. Politiek café De Klinker organiseert soepavonden waar iedereen welkom is, en onderhoudt de anarchistische bibliotheek De Zwarte Uil. Stichting Gast steunt ongedocumenteerde vluchtelingen, collectief Straatmensen verzorgt maaltijden voor dakloze mensen, en Radicaal Collectief Queer Nijmegen maakt zich hard voor de LHBTI-gemeenschap. Zij vinden hun thuisbasis in het pand. Van alle initiatieven is poppodium De Onderbroek het bekendst onder studenten, dat met regelmaat nachtfeesten organiseert in de kelder. Alex (28), actief bij De Klinker, vertelt enthousiast over De Grote Broek: ‘Hier hebben we geen personeel, alleen vrijwilligers. We zijn onderdeel van een gemeenschap die we zelf met bloed, zweet en tranen hebben opgebouwd.’ 

Door de tijd heen heeft De Grote Broek meerdere eigenaren gehad. Het pand werd eigendom van de gemeente, maar toen een nieuwe gemeenteraad besloot het weer te verkopen, viel het herenhuis in handen van Woonwaarts. Deze woningcorporatie liet de organisatie een afgesproken, schappelijke huur betalen. Maar toen ook dit bedrijf besloot het gebouw uit de portefeuille te halen, waagde de organisatie een poging om het pand zelf over te kopen, iets wat in het verleden tot twee keer toe was mislukt. Vele vrijwilligers zaten afgelopen zomer met hun handen in het haar. Al lijkt er nu na een lange, stressvolle strijd om financiële onafhankelijkheid een lichtpuntje aan de horizon te komen. 

Heet onder de voeten

In totaal was er voor de koop van het pand 1,7 miljoen euro nodig. Dat een krakersorganisatie dat niet zomaar in de kas heeft liggen, benadrukt ook Alex: ‘Vorige zomer liep de stress hoog op. Het was heel spannend of we het bij elkaar konden sparen.’ De Grote Broek besloot commissies op te zetten, interne financiële onderzoeken te starten en rapporten te verzamelen. ‘We waren zelf niet heel gelukkig om vanuit een financieel oogpunt naar onze organisatie te kijken,’ vertelt hij, ‘maar uiteindelijk is dat wel nodig om bij banken aan tafel te kunnen schuiven.’ 

‘Vorige zomer liep de stress hoog op. Het was heel spannend of we het bij elkaar konden sparen’

Uiteindelijk konden ze bij de Duitse bank GLS terecht, waar ze een hypotheek van één miljoen afsloten. Het resterende bedrag haalden ze grotendeels binnen door private leningen bij bedrijven en oude samenwerkingspartners, naast een aantal donaties. Daar lag vooral veel ‘networking’ aan ten grondslag, aldus Alex: ‘We hebben stickers en flyers door heel de stad verspreid, T-shirts en thee verkocht en ook flink wat fundraising gedaan. Daar hebben we hard voor gewerkt.’ 

Lichtpuntje in de duisternis

Alex legt uit dat De Grote Broek tegenwoordig op minder steun van de samenleving kan rekenen door individualisering en ‘het internationale politieke klimaat’. ‘We blijven bestaan dankzij het activistische deel van de samenleving,’ vertelt Alex, ‘dat waait en schommelt heen en weer.’ Dat de koop van De Grote Broek desondanks lukte, kwam voor hem als een welkome verrassing: ‘We hadden meerdere tonnen nodig, en wij zijn echt niet de rijksten hier, dus ik had geen flauw benul waar al dat geld vandaan zou komen.’ 

‘We blijven bestaan dankzij het activistische deel van de samenleving’

De financiële onafhankelijkheid opent nieuwe deuren voor het oude krakerspand. ‘We kunnen eindelijk beginnen aan een broodnodige renovatie,’ vertelt Alex enthousiast, ‘dubbelglas, een nieuw ventilatiesysteem en wie weet, kunnen we de kelder een stukje uitgraven. Daar hebben we al een tijd geld voor nodig.’ De organisatie hoopt nog meer geld op te halen door middel van fondsen en crowdfunding, om zo hopelijk verlies door rente in te kunnen perken. 

In Nijmegen bestaan er, volgens Alex, nog weinig plekken als De Grote Broek. Veel anarchistische collectieven zijn over de jaren heen geprivatiseerd door bedrijven. Dat juist deze organisatie recht overeind weet te blijven staan ontroert hem. Uitkijkend over De Klinker, die zich langzaam vult met een geur van Aziatische wok, verzucht hij: ‘Het is mooi om te zien dat De Grote Broek een plek blijft waar mensen samen kunnen komen. Een kern van Nijmegen, dat vroeger de bijnaam droeg van het vrije Havana aan de Waal.’ 

Laat een reactie achter

Gerelateerde artikelen