Home Wetenschap Wist je dat… alcoholgebruik muggen aantrekt?

Wist je dat… alcoholgebruik muggen aantrekt?

Duizendpoten hebben maar tientallen poten, er zitten meer bacteriën in je mond dan er mensen zijn op aarde en als je je rechteroog sluit kun je nooit over je rechterschouder kijken. In Wist je dat lees je weetjes waarvan je niet wist dat je ze wilde weten. Deze keer: Wist je dat alcoholgebruik muggen aantrekt?


Het is weer zomer en de vakantie is bijna aangebroken. Volledig ontspannen lig je met wat huisgenoten aan het Waalstrand van het leven te genieten. Dankzij het ene na het andere biertje dat erin glijdt, lijkt de dag niet meer stuk te kunnen. Als je je flink aangeschoten begint te voelen, begint een zwerm muggen er vol op los te prikken. Door de verdovende alcohol merk je er echter niks van. De volgende ochtend slaat de kater 2.0 toe: een barstende koppijn en een lichaam onder de muggenbulten. Krabbend probeer je de jeuk te verhelpen, maar het mag niet baten. De huisgenoot die er de hele avond bij was en een avondje geheelonthouder speelde heeft nergens last van. Wat als jij die biertjes nou niet had gedronken?

Adje mug

De wetenschap heeft hier een antwoord op gevonden. In een Japanse studie waarin het verband tussen alcoholconsumptie en muggenprikken werd onderzocht, bleek namelijk dat meer alcoholconsumptie leidt tot meer muggenprikken. Proefpersonen legden hun armen in een hermetisch afgesloten glazen bak, waarin een zwerm van 35 muggen werd losgelaten. Eerst werd gemeten hoe vaak muggen op de armen van de personen waren geland. Vervolgens tikten de proefpersonen een biertje achterover, en werd het aantal landingen opnieuw geteld.  Deze meting werd drie keer herhaald.

Het bleek dat de muggen veel vaker op de onderarmen neerstreken nadat de testpersonen alcohol hadden gedronken. De onderzoekers corrigeerden dit effect voor de invloed van twee gevolgen van alcoholconsumptie: de toename in zweet en een stijging in lichaamstemperatuur. Muggen sprongen niet sneller op een warme arm dan op een koude arm en voor zweet leek er ook geen verband te zijn. De ethanol kwam dus echt als boosdoener uit de bus. Voor kleine hoeveelheden viel het effect echter mee.

Op de gezondheid!

Het effect van alcohol op muggensteken is niet alleen irritant, in sommige regio’s is het ook van groot belang voor de gezondheid. In Burkina Faso werd eenzelfde soort onderzoek afgelegd, waarbij specifiek werd gekeken of de malariamug, die door te prikken de ziekte malaria verspreidt, ook alcohollust vertoont. Deze studie wees uit dat mensen na het drinken van een pintje ook eerder malariamuggen aantrekken en zo sneller worden gestoken. Volgens de onderzoekers is dit een bevinding die van grote waarde kan zijn: ‘Doordat bierconsumptie als risicofactor voor verspreiding is vastgesteld, is er meer inzicht in wat voor interventies tegen malaria nuttig kunnen zijn.’

De malariamug die in Nederland leeft kunnen echter niet de dodelijke ziekte overdragen: aan het Waalstrand is het wat dat betreft veilig. Gewone muggenbulten zul je er wel op kunnen lopen. Lig je een volgende keer dus lekker aan het water in de zon, bedenk dan of dat zoveelste blikje nou wel echt moet worden geopend. In feite is er de keuze: of een keertje geen alcohol en naast koppijn een hoop jeuk voorkomen, of doorzakken en lekgestoken worden.   

Rectificatie: Aangepast op 19 juni 2020. In een eerdere versie van dit artikel werd gesteld dat de malariamug niet in Nederland leeft. Een bioloog wees ons er echter op dat de mug komt wel in Nederland voorkomt. Het is echter wel zo het dat de malariamug hier niet de dodelijke infectieziekte verspreidt. Hierom is dit aangepast.

Gerelateerde artikelen

2 Reacties

Bart Knols 19 juni 2020 - 06:38

Beide studies, zowel de Japanse als de studie in Burkina Faso, vertonen gebreken…zo waren er veel meer drinkers in de Japanse studie dan niet-drinkers (de controle groep) en zijn de resultaten nogal dubieus. Ook ging het hier om de Aziatische tijgermug, die (nog) niet in Nederland gevestigd is. Het vertalen van conclusies van studies naar andere soorten muggen kan niet zomaar. Waar de ene mug op reageert laat de andere links liggen. De studie in Burkina Faso ging niet om bier zoals wij dat kennen en drinken, maar om een gefermenteerde lokale brouwsel…het was dus meer dan alcohol alleen, en zou dus ook van invloed kunnen zijn. Maar de pers heeft er sindsdien: “alcohol drinken verhoogt kans op malaria” van gemaakt, wat sterk overdreven is. Laatste punt: Ook in Nederland (inclusief Gelderland) komen malariamuggen voor… know your facts!

Antwoord
Redactie 22 juni 2020 - 17:33

Beide studies die wij ter ondersteuning van dit artikel hebben gebruikt zijn peer-reviewed, het Japanse artikel is zelfs gepubliceerd in een wetenschappelijk tijdschrift. Dit is voor ons een legitieme graadmeter van de betrouwbaarheid van de uitkomsten van de onderzoeken. De kanttekeningen die u maakt zijn wellicht terecht, maar het is niet aan ons daarover te oordelen. In de vertalingen die wij van de onderzoeken hebben gemaakt zijn we bij de uitkomsten en de teksten gebleven, we hebben dus niks verkeerd verwoord. De inleiding en het slot, die u misschien als vertekenend ervaart, dienen voor het leesbaar een beeldend maken van het onderwerp. Het is in onze ogen duidelijk dat dit niet letterlijk moet worden genomen: het is een overduidelijk fictief verhaaltje in vrij dramatische bewoordingen. Wat betreft de malariamuggen heeft u gelijk, de nuance dat malariamuggen in Nederland de ziekte malaria niet verspreiden had in de eerste versie al moeten worden gemaakt. Hierom stelden wij dat je je daarvoor geen zorgen hoeft te maken aan het Waalstrand. Bedankt voor uw interessante reactie!

Antwoord

Laat een reactie achter